BIBLIOGRAFIA i NETOGRAFIA

[w tym: NEKROGRAFIA, NEKROLOGIA, TANATOTURYSTYKA]

Więcej materiałów bibliograficznych znajduje się w zakładkach prezentujących historię poszczególnych cmentarzy.

Propozycje uzupełnienia bibliografii prosimy wysyłać przez formularz KONTAKT

Wybór dotyczący cmentarzy w ogóle:

  • „Lebn wil ich”. To co pozostało. Cmentarze żydowskie w Polsce, oprac., red. P. Blachetta-Madajczyk, Białystok 2000;

  • Ziemia skrywa kości”. Zapomniane krajobrazy pamięci – cmentarze protestanckie w Wielkopolsce po 1945 roku, katalog wystawy, Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 26-27.02.2016 r., opracowanie, wprowadzenie, wstęp: J. Kołacki, Poznań 2016.

  • Affek-Bujalska B., Cmentarze i groby żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej w Polsce [w:] „Przeszłość i Pamięć”, 2000, nr 4;

  • Affek-Bujalska B., Podstawy prawne ochrony cmentarzy [w:] „Studia i Materiały. Cmentarze”, Ośrodek Ochrony Zabytków Krajobrazu, nr 1(04), Warszawa 1994;

  • Antropologia śmierci. Myśl francuska, wyboru dokonali i przeł.: S. Cichowicz, J. M. Godzimirski; wstępem opatrzył S. Cichowicz; [aut.: Philippe Ariès i in.], Warszawa 1993;

  • Ariès P., Człowiek i śmierć, Warszawa 2011;

  • Ariès P., Rozważania o historii śmierci, Warszawa 2007;

  • Banukiewicz E., Ogólne wytyczne dotyczące urządzania lapidariów w Polsce [w:] „Studia i Materiały. Cmentarze”, Ośrodek Ochrony Zabytków Krajobrazu, nr 1(04), Warszawa 1994;

  • Banukiewicz E., Pojęcie cmentarza. Działania konserwatorskie [w:] „Studia i Materiały. Cmentarze”, Ośrodek Ochrony Zabytków Krajobrazu, nr 1(04), Warszawa 1994;

  • Baranowski B., Życie codzienne wsi między Wartą a Pilicą w XIX wieku, Warszawa 1969;

  • Bąbiak G. P., Funeralia narodowe. Pogrzeby patriotyczne Polaków w czasach niewoli. (Eseje historyczne), Warszawa 2016;

  • Borucki M., Polskie nekropolie narodowe, Warszawa 2011;

  • Bożyk I., Osadnictwo niemieckie na terenach wiejskich między Pilicą a Wisłą w latach 1815-1864, Kielce-Łódź 2015;

  • Charitas. Miłosierdzie i opieka społeczna w ideologii, normach postępowania i praktyce społeczności wyznaniowych w Rzeczypospolitej XVI-XVIII wieku, pod red. U. Augustyniak i A. Karpińskiego, Warszawa 1999;

  • Chodyła Z., Najstarsze dzieje osad olęderskich w okolicach Nekli w latach 1749-1793, Społeczny Komitet Renowacji Cmentarzy Olęderskich w Gminie Nekla, Nekla 2005;

  • Chodyła Z., Olędry. Przestrzenie obok nas, Poznań 2006;

  • Chodyła Z., Zarys najstarszych dziejów osad olęderskich w Puszczy Pyzdrskiej 1746-1793, Pyzdry 2015;

  • Cmentarz. Miejsce (nie)obecnych, pod red. O. Solarz, Nowica 2013;

  • Cmentarze i ogrody w krajobrazie. O sacrum, symbolice, kompozycji i przemijaniu [Cemeteries and gardens in landscape. On the sacred, symbolism, composition and evanescence], pod red. A. Zachariasz, Sosnowiec 2013;

  • Cmentarze żydowskie, pod red. J. A. Choroszego i in., Wrocław 1995;

  • Co mnie dzisiaj, jutro tobie. Polskie wiersze nagrobne, zebrał, wyboru dokonał, wstępem i objaśnieniami opatrzył Jacek Kolbuszewski, Wrocław 1996;

  • Di Nolla A. M., Tryumf śmierci. Antropologia żałoby, Kraków 2006;

  • Długozima A., Cmentarze jako ogrody żywych i umarłych, Warszawa 2011;

  • Duma P., Grób alienata. Pochówki dzieci nieochrzczonych, samobójców i skazańców w późnym średniowieczu i dobie wczesnonowożytnej, Kraków 2010;

  • Dwór – plebania – rodzina chłopska. Szkice z dziejów wsi polskiej XVII i XVIII wieku, pod red. M. Ślusarskiej, Warszawa 1998;

  • Dylewski A., Polskie nekropolie, [fot. Michał Maciążek et al.], Warszawa 2012;

  • Effenberger T., Anlage und Pflege der Friedhofe, Breslau 1926;

  • Eisenbach A., Z dziejów ludności żydowskiej w Polsce w XVIII i XIX wieku, Warszawa 1983;

  • Grzęda E., „Będziesz z chlubą wskazywać synów twoich groby…”. Mitologizacja mogił bohaterów w literaturze i kulturze polskiej lat 1795-1863, Wrocław 2011;

  • H. Karbownik, Ofiary iura stolae na ziemiach polskich w l. 1285-1918, Lublin 1995;

  • Ihnatowicz I., Biernat A., Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003;

  • Jöckle C., Cmentarze. Słynne nekropolie Europy, Warszawa, 2000;

  • Kalinowski A., ks., Cmentarze. Ewolucja przepisów w kościelnym ustawodawstwie kodeksowym XX wieku, Pelplin 2001;

  • Karpiński A., W walce z niewidzialnym wrogiem. Epidemie chorób zakaźnych w Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku i chi następstwa demograficzne, społeczno-ekonomiczne i polityczne, Warszawa 2000;

  • Kerrigan M., Historia śmierci. Zwyczaje i rytuały pogrzebowe od starożytności do czasów współczesnych, Warszawa 2009;

  • Kędelski M., Umieralność i trwanie życia ludności Wielkopolski w XIX w., Poznań 1996;

  • Kolbuszewski J., Cmentarze, Wrocław 1996;

  • Kolbuszewski J., Wiersze z cmentarza. O współczesnej epigrafice wierszowanej, Wrocław 1985;

  • Kolbuszewski J., Z głębokim żalem… O współczesnej nekrologii, Wrocław 1997;

  • Kołby A., Kołbuk W., Życie codzienne na probostwie unickim na ziemiach nadbużańskich w XVIII i XIX wieku, Lublin 2015;

  • Kołodziejczyk, A., Cmentarze muzułmańskie w Polsce. Studia i materiały, Warszawa 1998;

  • Kracik J., Pokonać czarną śmierć. Staropolskie postawy wobec zarazy, Kraków 1991;

  • Kramer K. P., Śmierć w różnych religiach świata, Kraków 2007;

  • Künstlergrabmäler: Genese – Typologie – Intention – Metamorphosen, pod red. B. U. Münch, M. Herzog, A. Tacke, Petersberg 2011;

  • Lipiec M., Refleksje o ewangelickich nekropoliach [w:] „Spotkania z Zabytkami”, t. 25, nr 4 (170), 2001;

  • Ludzie i kamienie, [tekst i fot.] Stanisław Pręgowski; [tł. Leszek Kwiatkowski (jęz. hebr.), Jędrzej Polak (jęz. ang.), Andrzej Sitarski (jęz. ros.), Poznań 2001;

  • Majdecki L, Ochrona i konserwacja zabytkowych założeń ogrodowych, Warszawa 1993;

  • Marchlewski W., Mennonici. Życie codzienne od kuchni, Warszawa 2014;

  • Mikołejko Z., Śmierć i tekst. Sytuacja ostateczna w perspektywie słowa, Gdańsk 2001;

  • Nekielskie Olędry. W kręgu pracy, wiary i nadziei, praca zbiorowa pod red. J. Osypiuka, Nekla 2016;

  • Nekropolie jako znak kultury pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego, pod red. F. Czyżewskiego, A. Dudek-Szumigaj, L. Frolaka, Lublin 2011;

  • Olej-Kobus A., Kobus K., Rembas M., Nekropolie. Zabytkowe cmentarze wielokulturowej Polski, Warszawa 2009;

  • Olszewski W., British and Commonwealth war cemeteries in Poland, [transl. by Andrzej Pietkiewicz], Poznań 2014;

  • Problemy współczesnej tanatologii. Medycyna – antropologia kultury – humanistyka, rocznik, materiały Krajowych Konferencji TANATOS z lat 1997-2012, zorganizowanych przez Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, pod red. J. Kolbuszewskiego, Wrocław 1997-2012;

  • Reformacja i tolerancja. Jedność w różnorodności? Współistnienie różnych wyznań na ziemi wschowskiej i pograniczu wielkopolsko-śląskim, pod red. M. Małkus i K. Szymańskiej, Wschowa 2015;

  • Rudkowski T., Cmentarze zabytkowe jako przedmiot polityki konserwatorskiej [w:] „Ochrona Zabytków”, t. 39, nr 4 (155), 1986;

  • Rudkowski T., Niematerialne treści cmentarzy [w:] „Spotkania z Zabytkami”, t. 26, nr 5 (183), 2002;

  • Rudkowski T., O ochronę cmentarzy zabytkowych [w:] „Ochrona Zabytków”, t. 1/2, nr 1/2, 2004;

  • Rudkowski T., Winny żyć nie umierać… [w:] „Spotkania z Zabytkami”, t. 11, nr 5 (33), 1987;

  • Rydzewska A., Zabytkowe cmentarze ewangelickie północnej Wielkopolski, Poznań 2012;

  • Rymut K., Nazwiska Polaków, Wrocław 1991;

  • Skłodowski J., Cmentarze na Żmudzi. Polskie ślady przeszłości obojga narodów, Warszawa 2013;

  • Sobczak A., Poradnik cmentarny. Kościelne i cywilne normy prawne o cmentarzach i chowaniu zmarłych, wraz z orzecznictwem, Gniezno 2003;

  • Straczuk J., Cmentarz i stół. Pogranicze prawosławno-katolickie w Polsce i na Białorusi, Toruń 2013;

  • Studia z dziejów wsi polskiej na przełomie XVIII i XIX wieku, pod red. T. Kargola, B. Petryshak, K. Ślusarka, Kraków 2015;

  • Suchecki Z., Kremacja w kulturach świata, Kraków 2009;

  • Szerszeń E., Rola cmentarzy w kulturze narodu [w:] „Studia i Materiały. Cmentarze”, Ośrodek Ochrony Zabytków Krajobrazu, nr 1(04), Warszawa 1994;

  • Sztuka cmentarzy w XIX i XX w., pod red. A. S. Czyż i B. Gutowskiego, Warszawa 2010;

  • Śmierć – przestrzeń – czas – tożsamość w Europie Środkowej około 1900. Materiały międzynarodowej konferencji zorganizowanej w dniach 8-10 grudnia 1996, red. nauk. K. Grodziska, J. Purchla, [tł. J. Piątkowska, J. Jaśtal], Kraków 2002;

  • Tanaś S., Przestrzeń turystyczna cmentarzy. Wstęp do tanatoturystyki, Łódź 2008;

  • Tanaś S., Tanatoturystyka. Od przestrzeni śmierci do przestrzeni turystycznej, Łódź 2013;

  • Thomas L.-V., Trup. Od biologii do antropologii, Warszawa 2001;

  • Trzciński A., Symbole i obrazy. Treści symboliczne przedstawień na nagrobkach żydowskich w Polsce, Lublin 1997;

  • Ulica, plac i cmentarz w publicznej przestrzeni średniowiecznego i wczesnonowożytnego miasta Europy Środkowej [Strasse, Platz und Friedhof in dem öffentlichen Raum der mittelalterlichen und frühneuzeitlichen Stadt Mitteleuropas], pod red. S. Krabatha, J. Piekalskiego i K. Wachowskiego, Wrocław 2011;

  • Vovelle M., Śmierć w cywilizacji Zachodu. Od roku 1300 po współczesność, Gdańsk 2008;

  • Wesela, chrzciny i pogrzeby w XVI-XVII wieku. Kultura życia i śmierci, pod red. H. Suchojada, Warszawa 2002;

  • Wiśniewski T., Nieistniejące mniejsze cmentarze żydowskie. Rekonstrukcja Atlantydy [The lost world of small-town Jewish cemeteries. Reconstructing Atlantis], Białystok 2009;

  • Woźniak K. P., Niemieckie osadnictwo wiejskie między Prosną a Pilicą i Wisłą od lat 70. XVIII wieku do 1866 roku. Proces i jego interpretacje, Łódź 2013;

  • Wymiary śmierci, wybór i słowo wstępne S. Rosiek, red. i oprac. D. Dmochowska, T. Swoboda, Gdańsk 2010;

  • Żychowsk J., Wpływ masowych grobów z I i II wojny światowej na środowisko przyrodnicze, Kraków 2008;

Wybór dotyczący cmentarzy w Poznaniu:

  • Kronika Miasta Poznania”;

  • Bączyk J., Bilski A., Na stoku Cytadeli poznańskiej. Przewodnik po cmentarzach, Poznań 2005;

  • Błaszczyk I., Dawny zbór Świętego Krzyża na Grobli. Obecny kościół parafialny Wszystkich Świętych, Poznań 2001;

  • Cmentarz zasłużonych na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu, pod red. R. Linette i in., Poznań 1997;

  • Czarnecki M., Dzieje nekropolii przy ulicy Samotnej w Poznaniu, Poznań 2010;

  • Czarnecki W., Plany historyczne miasta Poznania, Poznań 1961;

  • Domasłowski J., Kościół ewangelicko-augsburski w Poznaniu i w zachodniej Wielkopolsce w latach 1919-2005, Poznań 2005;

  • Hałas H., Dębieckie cmentarze [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 2004, nr 1;

  • Hałas H., Karwat J., Nekropolia wojskowa na Cytadeli [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 2005, nr 1;

  • Hałas H., Ochrona cmentarzy poznańskich [w:] „Kronika Miasta Poznania”, 2005, nr 2;

  • Jastrząb Ł., Likwidacje cmentarzy rzymskokatolickich w Poznaniu po 1945 roku, Poznań 2012;

  • Kaczmarek I., Dawne widoki i plany Poznania [w:] „Przegląd geodezyjny”, 1965, nr 7;

  • Kościański Z., Wartel Z., Zachowane mogiły powstańców wielkopolskich poległych i zmarłych w czasie walk powstańczych 1918/1919, Poznań 2003;

  • Krajkowski L., Cmentarz parafii św. Wojciecha na stoku Cytadeli w Poznaniu [w:] „Gens. Kwartalnik Towarzystwa Genealogiczno-Heraldycznego”, 1991, nr 4;

  • Krajkowski L., Zabytkowy Cmentarz Górczyński parafii Matki Boskiej Bolesnej w Poznaniu 1910-2010, Poznań 2010;

  • Krzyślak B., Dawny kościół św. Pawła na Fredry. Obecny kościół Najświętszego Zbawiciela, Poznań 2003;

  • Książkiewicz-Bartkowiak D., Plany Poznania, Poznań 2010;

  • Linette R., Matysiak J., Cmentarz i Krypta Zasłużonych w Poznaniu, Przewodnik IKS, Poznań 2013;

  • Lubierska-Lewandowska J., Kilka słów o poznańskich nekropoliach [w:] „Rocznik Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego Gniazdo”, 2011, rok V;

  • Łopusiewicz M., Cmentarz parafii św. Antoniego Padewskiego w Poznaniu-Starołęce, Poznań 2010;

  • Nazewnictwo geograficzne Poznania. Zbiór studiów, pod red. Z. Zagórskiego, Poznań 2008;

  • Olszewski M., Straty i martyrologia ludności polskiej w Poznaniu 1939-1945, Poznań 1973;

  • Olszewski W., Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli, Poznań 2008;

  • Olszewski W., Garnison Ehrenfriedhof 1914-1918 w Poznaniu [Garnison Ehrenfriedhof 1914-1918 in Posen, tł. na jęz. niem. i korekta M. Rajch], Poznań 2008;

  • Olszewski W., Jeńcy i internowani zmarli w obozie Strzałkowo w latach 1915-1921, Warszawa 2012;

  • Rydzewska A., Krzyżaniak M., Urbański P., Niegdyś sacrum, dziś profanum – dawne cmentarze ewangelickie Poznania i okolic [w:] „Niematerialne wartości krajobrazów kulturowych”. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego nr 15, Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, Sosnowiec 2011;

  • Straty formacji wielkopolskich na wschodzie. Kwatery wojenne i pomniki [w:] Wielkopolanie w walce o granicę wschodnią Rzeczypospolitej 1918-1920, pod red. B. Polaka, E. Śliwińskiego, Kościan 2003;

  • Szafran H., Miasto Poznań i okolica, Poznań 1959;

  • Witkowski R., Żydzi w Poznaniu. Krótki przewodnik po historii i zabytkach, Poznań 2012;

  • Wodziczko A., Sprawa starych cmentarzy w Poznaniu [w:] „Kwartalny Biuletyn Informacyjny”, 1936, nr 3;

  • Zabytkowy Cmentarz Jeżycki w Poznaniu, założony w 1905 roku, pod red. A. Węckiej, Poznań 2012;

  • Źródła kartograficzne do dziejów Poznania. Katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Poznaniu, 1978;

Strony www:

Facebook:

 

wersja 2 – 03.2017